پایگاه اطلاع‌رسانی گروه صنعتی ایران خودرو

ایکوپرس

شناسه خبر: ۱۱۶۰۹ دوشنبه ۱۷ تیر ۱۳۹۲ - ۱۱:۵ تعداد بازدید: ۱۰۶۰ Print View

معاون استرات‍ژی و برنامه‌ریزی شرکت ایران‌خودرو:

به روزهای اوج امیدواریم

به روزهای اوج امیدواریم

بی حکمت نیست که قدیمی‌ها می‌گفتند: «یه سوزن به خودت بزن، یه جوالدوز به دیگران»؛ گفت وگو با معاون برنامه‌ریزی ایران خودرو حکایت این ضرب‌المثل شد. حمید رضا تقوی‌نژاد در این مصاحبه سعی کرد چکیده ای از برنامه ها و اقدامات این معاونت را برایمان بازگو کند و اگر نقد‌هایی به دیگران داشت ابتدا سعی می کرد که خود و سایر همکارانش را نیز نقد کند. او ابتدا نیم‌نگاهی به عملکرد خود داشت و ضمن برشمردن نکات مثبت آن، تاکید کرد که طراحی پلاتفرم می توانست با شتاب بیش‌تری پی‌گیری شود اما بعد از تولید سمند، با شتاب لازم پی‌گیری نشد. تقوی‌نژاد می گوید: «در حوزه تیرا‍ژ تولید موفق بودیم، اما در توسعه محصول به اندازه کافی نتوانستیم از ظرفیت ها استفاده کنیم. باید از درآمدهایی که در دهه 80 به دست آمد در توسعه محصولات جدید به خوبی استفاده می کردیم.»

وی در بخش دیگری، به نگاه های بیرونی به صنعت نیز اشاره می کند: «بهبود شرایط اقتصادی و البته فضای کسب و کار باید در صدر برنامه های اقتصادی قرار بگیرد. متاسفانه در ماه های گذشته به صنعت خودرو به عنوان یک مطالبه نگاه شد و مزیت های فراوان آن مانند اشتغال‌زایی و گردش مالی به کلی به فراموشی سپرده شد.»

گفت و گوی خود را با تحریم های اخیر در مورد صنعت خودرو آغاز کردیم و البته موضوعات دیگری مانند طراحی پلاتفرم، همکاری پروژه خودروی مشترک با کشورهای اسلامی و دی‌هشت و چابک‌سازی ساختار ایران‌خودرو را مورد واکاوی قرار دادیم.

به عنوان نخستین سوال، صنعت خودرو و ریال ایران در هفته‌های گذشته توسط امریکا تحریم شده است؛ به نظر شما تحریم‌های جدید چه تاثیری بر صنعت خودرو کشور دارد؟

تحریم موضوع جدیدی نیست و حدود پنج سال است که این موضوع در ایران خودرو مطرح شده است و ما نیز برنامه‌ریزی لازم را برای مقابله با آن‌ها انجام داده ایم، اما باید به یاد داشته باشیم که تحریم ها مرحله به مرحله سخت تر شده است و تحریم امریکا در مورد صنعت خودرو ما را موظف می کند که برنامه های دقیق تر و پیچیده تری برای این برنامه ها داشته باشیم.

راه‌کار خاصی برای این تحریم ها پیش بینی شده است؟

از چند ماه گذشته از احتمال صدور این تحریم مطلع بودیم و می دانستیم که تیم های کارشناسی کنگره امریکا این موضوع را به شدت پی‌گیری می کنند. موضوع اخیر، حادتر از حوادث سال گذشته نیست. به عقیده من بحث قطع همکاری ناگهانی شرکت پژو در تاریخ صنعت خودروسازی جهان بی سابقه است؛ این‌که شرکتی با سابقه 20 ساله شراکت، به طور ناگهانی همکاری خود را قطع کند دور از ذهن است. البته ما نشانه هایی از عدم همکاری پژو نیز داشتیم و در این راستا با شتاب بیش‌تر، تولید محصولات با برند داخلی را دنبال می کردیم. از چهار سال گذشته تولید رانا را در برنامه های خود قرار دادیم و دنا نیز با سرعت مناسب پیش می رفت که ناگهان با مسائل سال 91 مواجه شدیم.

در واقع با نوعی تحریم داخلی روبه رو شدیم.

بله دقیقا. کمبود شدید نقدینگی و بی مهری برخی مسوولان برای مقابله با تحریم های خارجی مشکلات ما را صد برابر کرد و از این رو نتوانستیم برنامه های خود را با شتاب لازم اجرا کنیم.

در واقع تولید جاری و روزانه نیز با مشکل روبه رو شد و حتی مجبور شدیم برای اجرای پروژه های کوتاه، سایر بودجه ها را کاهش دهیم. باوجود تمامی بی مهری ها، خودکفایی در محصولات را پی‌گیری کرده و در واقع این بسیج و هم‌یاری منجر به تولید 206 ایرانی شد. همچنین در سال 91 با وجود تمامی مشکلات، رانا را به تولید رساندیم و در کم‌ترین زمان ممکن، تولید روزانه آن 300 دستگاه رسید. ایران‌خودرو تمامی بحران‌ها را پیش‌بینی کرده بود. ما ضرورت حمایت از صنعت خودرو و الزامات آن را بارها متذکر شده بودیم. به عنوان مثال دولت امریکا در سال 2009-2008 که صنعت خودرو این کشور با رکود مواجه شد حمایت های خوبی از خودروسازانش به عمل آورد اما متاسفانه به گزارش های ما توجهی نشد و صنعت خودرو به وضعیت نامطلوبی رسید.

با توجه به احتمال تداوم تحریم ها، چه اقداماتی برای تامین قطعات انجام داده اید؟

از سال90 همکاری با کشورهای آسیایی را توسعه دادیم و منابع تامین قطعات ما کشورهایی آسیایی شدند لذا با توجه به این امر، احساس خطری از تحریم های اخیر نداریم و البته موقعیت فعلی می تواند تبدیل به عزم جدی برای صنعت قطعه‌سازی و خودروسازی کشور شود تا داخلی‌سازی را با شتاب بیش‌تری دنبال کنند.

البته در خصوص تامین مواد اولیه نگرانی هایی وجود دارد که این امر به سایر صنایع بر می گردد. به عنوان مثال تولید مواد پلیمری که در واحد های پتروشیمی تولید می شوند مواد افزودنی خارجی دارند و در این خصوص مذاکرات لازم را انجام داده ایم تا بتوانیم مواد اولیه مورد نیاز خود را در زمان مقرر تحویل بگیریم. همچنین مذاکرات خوبی را با فولاد مبارکه در خصوص تولید ورق های مورد نیاز ایران خودرو داشته ایم. با شرکت های تولید لاستیک نیز مذاکرات خوب و سازنده ای داشته ایم و به نتایج مثبتی رسیدیم. به طور کلی در ایران‌خودرو سعی شده است که نقاط تهدید را شناسایی کرده و حتی الامکان اقدامات پیش‌گیرانه را انجام دهیم.

در کدام قسمت ها هنوز به خارج از کشور وابستگی وجود دارد؟

در برخی از حلقه های تکنولوژیک مانند مجموعه های الکترونیک خودرو هنوز وابستگی وجود دارد و این وابستگی باید هر چه سریع‌تر قطع شود.

با توجه به شرایط فعلی امکان همکاری با شرکت رنو وجود دارد یا خیر؟

مذاکرات خوبی با شرکت رنو داشتیم و مدیر عامل رنو پارس به سرمایه گذاری در ایران تاکید بسیاری داشت.

حتی در روزهای اخیر و پس از تحریم های امریکا؟

بله. حتی در روزهای اخیر واکنش منفی ندیده ایم. این گروه برنامه‌ریزی های بلندمدتی دارد و در ماه آینده نیز وانت تندر90 را عرضه می کنیم که تولید آزمایشی آن آغاز شده است. همچنین محصولات جدید دیگری را با رنو تعریف کرده ایم و در دستور کار قرار دارد. تا این لحظه مانعی برای عدم همکاری وجود ندارد.

همکاری با سوزوکی نیز همچنان وجود دارد؟

با سوزوکی نیز تماس داشته‌ایم؛ آن‌ها نیز مصمم به ادامه همکاری هستند.

تولید 206 داخلی ادامه دارد؟

بله.

تاکنون مشکلی برای داخلی‌سازی این محصول پیش نیامده است؟

قرار داد ایران‌خودرو برای تولید پ‍ژو 206 اس‌دی تا دسامبر 2013 است و بنابر این این محصول را می‌توانیم تولید کنیم. برای تولید 206 هاچ‌بک قرار‌داد ما تا دسامبر 2012 بوده ولی یک توفق‌نامه برای تمدید آن امضا شده بود. ما با شرکت پژو مکاتبه‌ای مبنی بر عدم توقف فوری این محصول با توجه به حجم سرمایه‌گذاری ها کرده ایم. به آن‌ها متذکر شده ایم که این اقدام، زیان های بسیاری را متوجه ما کرده است.

مهم‌ترین راهبرد صنعت خودرو در دهه 90 طراحی پلاتفرم است. ایران‌‌خودرو چه اقداماتی در این خصوص انجام می دهد؟

موضوع پلاتفرم بلافاصله پس از تولید سمند در ایران‌خودرو مطرح شد و این موضوع یک دهه سابقه دارد. پروژه های مختلفی روی پلاتفرم انجام شده است؛ آخرین مطالعات جامع حدود سه سال پیش انجام شد و همچنین تمامی مطالعاتی که در این مورد انجام شده بود جمع‌آوری شد.این مطالعات منجر به ارزیابی تمامی پلاتفرم های ایران‌خودرو مانند206، ال90 و 405 شد. به طور کلی مطالعات لازم در مورد این‌که پلاتفرم های موجود قابلیت چه محصولاتی را دارند، انجام شد و نتایج این مطالعات به هیات مدیره داده شد. همچنین در فاز دوم، برنامه‌ریزی عملیاتی در مورد بودجه و زمان‌بندی انجام و مجددا این پروژه به هیات‌مدیره داده شد. دو پلاتفرم یکی برای محصولات کوچک و متوسط و دیگری برای محصولات بزرگ در کلاس های E و F پیش‌بینی شده است. مصوبه هیات مدیره نیز برای این امر اخذ شد، اما ناگهان با رویدادهای سال 91 همه چیز متوقف شد.

این پرو‍ژه در ماه‌های گذشته چه وضعیتی داشته؟

در ماه های گذشته این پروژه با کندی پیش رفته و به دلایل مالی اجرایی نشده است.

در سال جاری عملیاتی خواهد شد؟

با توجه به تحریم ها سعی می کنیم با همکاری با مرکز تحقیقات ایران‌خودرو و از طرق دیگر، با کمک کارشناسان خود و با استفاده از پلاتفرم های موجود، به وسیله بازمهندسی، یک پلاتفرم را اجرا کنیم.

طراحی پلاتفرم مشترک با همکاری کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی و کشورهای دی‌هشت در چه مرحله است؟

در اجلاس کنفرانس کشورهای اسلامی در کشور مالزی موضوع پلاتفرم مطرح و اجماعی بر روی این موضوع صورت گرفت. در آن‌جا مقرر شد که یک خودروساز از ایران و یک خودروساز از مالزی طراحی خودروی عضو این سازمان را پی گیری کنند. از ایران، گروه صنعتی ایران خودرو و از کشور مالزی شرکت پروتون برای این امر انتخاب شدند. برای اجرایی شدن این پروژه، مطالعات امکان‌سنجی انجام و وی‍ژگی های محصول هم مشخص شد اما به دلایلی، پروتون با این پروژه همکاری نکرد.

بعدها وزارت امور خارجه کشورمان پیشنهاد کرد که این پروژه در کشورهای عضو دی‌هشت اجرا شود. در کنفرانس کشورهای دی هشت در اندونزی این موضوع پیشنهاد شد و ترکیه نیز اعلام آمادگی کرد. البته مالزی تمایلی برای این امر نداشت و پاکستان نیز وارد این پرو‍ژه نشد. در ابتدا یک‌سری وظایف برای اجرایی شدن این طرح تعریف شد. در اجلاس بعدی، سه کشور این پروژه را امضا کردند و در اجلاس ترکیه این کشور به طور جدی اعلام آمادگی کرد و مقرر شد که یک وب‌سایت برای خودروی کشورهای دی‌هشت طراحی شده و تمامی اعضا، تجربیات و اطلاعات خود را در این سایت قرار دهند تا سایر اعضا بتوانند از این نرم‌افزار استفاده کنند که البته هنوز اجرا نشده است.

رتبه ایران در سال 2011 در تولید خودرو، 13 بود؛ سال گذشته چه جایگاهی داشتیم؟

با افت تولید در سال 1391، جایگاه ایران به 18 رسید. امیدواریم امسال شرایط تولید بهتر شود. اما متاسفانه با توجه به شرایط فعلی در سه‌ماهه اخیر افت تولید نسبت به سال گذشته بیشتر بوده است.

امیدی به بهبود این شاخص هست؟

امیدوارم که شرایط اقتصادی و فضای کسب و کار بهبود یابد و مسوولان دیدگاه بهتری به صنعت خودرو داشته باشند. در حال حاضر به صنعت خودرو به عنوان مطالبه نگاه می شود و به مزیت های متعدد و فراوان آن مانند اشتغال‌زایی و گردش مالی آن بی‌توجهی می شود. اصولا باید بررسی کرد که چرا امریکا صنعت خودرو را هدف قرار داده و اگر به این صنعت لطمه وارد شود چه صدمات جبران‌ناپذیری به آن وارد می شود. قطعا با کاهش تولید، قطعه‌سازان بی‌کار می شوند و تعطیلی واحد های تولیدی عواقب بسیاری بدی دارد. البته خودروسازان نیز باید وظایف خود را درک کنند.باوجود تمامی شرایطی که از بیرون از صنعت خودرو وارد شده ما نیز می‌توانستیم بهتر عمل کنیم و در واقع بخشی از این مسائل متوجه ماست. باید بپذیریم که سرعت لازم برای تغییر شرایط را نداشتیم و اگر دقیق تر عمل می کردیم می توانستیم شرایط بهتری داشته باشیم. البته این بدین معنا نیست که دیگران مقصر نیستند. اگر شتاب خودروسازان در توسعه صنعت خودرو کم بوده، بی مهری های خارج از صنعت، مشکلات را چندین برابر کرد. به عنوان مثال در سال گذشته حواشی بسیار زیادی برای صنعت خودرو ایجاد شد و همین امر باعث می شد که مدیران ارشد نتوانند به‌موقع تصمیم‌گیری کنند. در واقع باید با برنامه‌ریزی منطقی و عزم جدی، به روزهای طلایی سال های گذشته بر گردیم.

در خصوص میزان سرمایه‌گذاری در صنعت خودرو چه نظری دارید؟

وقتی روند رو به رشد ایران خودرو را نگاه می کنید به جز سال 91 یعنی تا اسفند سال 90 یک رشد 14 درصدی در تولید را مشاهده می کنیم که این روند باعث می شود قیمت تمام‌شده محصول پایین باشد؛ به عبارت دیگر هزینه های تولید در تیرا‍ژ سر‌شکن می شد. همچنین باید در نظر داشته باشیم که قیمت خودرو از سال 76 تا سال 90 یعنی در 14 سال فقط 30 درصد افزایش داشت. این شرایط باعث می شد که بهره‌وری ما فقط با افزایش تیراژ تامین شود. البته افزایش تولید نتیجه همین سرمایه گذاری ها بوده است. ما در تیراژ خودرو موفق بودیم ولی آن مقدار سرمایه‌گذاری که در خانواده سمند انجام شد باید با شتاب بیش‌تری پی گیری می شد. باید از در آمدهای سرشاری که در سال های دهه 80 به دست آمده بود به توسعه محصولات می پرداختیم و اگر این اقدام صورت می گرفت الان در بازارهای صادراتی وضعیت به مراتب بهتری داشتیم. همچنین در آن صورت می‌توانستیم محصولات متنوع‌تری به مشتریان داخلی عرضه کنیم. در رویدادهای سال 91 تمامی مواد اولیه و نیازهای ضروری صنعت با افزایش چندبرابری روبه رو شد. این موضوع برای مدیران صنعت قابل هضم بود اما برای دیگران، افزایش قیمت به هیچ وجه موجه نبود. این تضاد باعث شد که سال 91 بدترین سال در صنعت خودروسازی کشور باشد.

در مورد ساختار سازمانی ایران خودرو چه اقداماتی انجام می شود؟

تغییر در ساختار ایران‌خودرو موضوع جدیدی نیست و با توجه به شرایط موجود، باید به سمت کوچک سازی پیش برویم. در دو سال گذشته بعضی ازشرکت های وابسته و سایت های تولید در معرض فروش گذاشته شده است.

سایت های داخلی یا خارجی؟

هم سایت های داخلی و هم سایت های خارجی. شرکت هایی هم که در زنجیره ارزش خودرو نقش استرات‍ژیک ندارند هم واگذار می شوند تا بتوانیم بدنه را سبک کنیم. سال گذشته چند شرکت را واگذار کردیم و امسال هم برای کوچک‌سازی گروه صنعتی ایران خودرو برنامه هایی داریم که به‌موقع اعلام می شود.

و کلام آخر؟

بهبود شرایط تولید باید در اولویت سیاست‌گذاران اقتصادی قرار بگیرد. صنعت خودرو پس از پنج دهه فعالیت به جایگاه کنونی رسیده است. این بخش، ظرفیت های بسیار عظیمی در اشتغال دارد که امیدواریم با تغییر نگاه مسوولان، دوباره به روزهای اوج خودرو‌سازی کشور برگردیم.