پایگاه اطلاع‌رسانی گروه صنعتی ایران خودرو

ایکوپرس

شناسه خبر: ۱۱۵۷۸ سه‌شنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۲ - ۱۱:۵۰ تعداد بازدید: ۱۱۵۸ Print View

گفت‌وگو با نیما مصلح، رییس مرکز طراحی و توسعه محصولات جدید ایران‌خودرو – بخش پایانی

طراحی خودرو، فقط «استایل» نیست

طراحی خودرو، فقط «استایل» نیست

در شماره قبلی، گفت‌وگویی داشتیم با نیما مصلح، معاون مدیر عامل ایران‌خودرو در طراحی و توسعه محصولات جدید و به عبارتی، رییس مرکز تحقیقات ایران‌خودرو. با مصلح در این گفت‌وگو درباره موضوعاتی همچون امکانات مرکز، نحوه شکل‌گیری و طراحی خودروهای جدید و برخی از پروژه‌های آن صحبت کردیم. در این شماره، ادامه گپ و گفت هفته‌نامه ایران‌خودرو را با وی خواهید خواند که در آن به برخی سوالات خوانندگان و مخاطبان گروه صنعتی ایران‌خودرو و همچنین موضوع مهم هزینه‌های طراحی خودرو پرداخته شده است؛ با هم مرور می‌کنیم.

 

همکاری با مراکز علمی و کاربردی

با مراکز علمی و دانشگاهی هم همکاری دارید؟

این تمایل را داریم که با مراکز دانشگاهی خارج از ایران‌خودرو مانند دانشگاه‌ها همکاری های داشته باشیم، اما یک سری مشکلات در هماهنگی فرایند بین کارهای تکوین و طراحی که ما انجام می دهیم با کارهای علمی که در دانشگاه ها در حال انجام است، وجود دارد.

 این کارها به موازات هم نیست؟

 قاعدتا کاربردی‌کردن دانشی که توسط مراکز علمی و دانشگاهی تهیه می‌شود مشکل است. خیلی از مشکلات ما این است که بسیاری از مواردی که در دانشگاه ها به صورت علم و فناوری تهیه می شود به صورت مستقیم در فرایند تولید قابل استفاده نیست. باید فرایندی را سپری کند که قابلیت استفاده در صنعت را داشته باشد.

باید نیازمندی های خود را به دانشگاه ها اعلام کنیم تا آن‌ها بتوانند پروژه های تحقیقاتی را پی‌گیری کنند. در حال حاضر اتفاق خوبی که صورت گرفته این است که دانشگاه جامع علمی کاربردی ایران‌خودرو در این فرایند وارد شده ومی تواند پل ارتباطی ما با مراکز علمی دانشگاهی باشد. می توانیم در پروژهای کلان توسعه‌ای خود، تعدادی دانشجو را جذب کنیم تا در این فرایند، دانش نظری را به دانش کاربردی تبدیل کنند.

این اقدام در دو رشته مکاترونیک و طراحی موتور در مرکز جامع علمی-کاربردی ایران‌خودرو در حال انجام است. زمانی که مزایا و معایب این اقدام را ببینیم در سایر زمینه ها نیز کار را آغاز می کنیم و سعی داریم که نیازمندی های خود را در چارچوب دانشی که در مراکز علمی و دانشگاهی وجود دارد، تامین کنیم.

الان دانشگاه ها و مراکز علمی کارهای بسیار بر جسته ای انجام می دهند، اما تبدیل این نرم افزارها به کارهای تجاری در راستای تبدیل به محصولات کمی مشکل است. ما نمی توانیم برای یک قشر خاص خودرو ایجاد کنیم و محصول ما باید با نیازهای مصرف کننده هماهنگی داشته باشد.یکی از دشواری‌های طراحی این است که آن چیزی که ما طراحی می کنیم باید مطابق با نیازهای مشتریان و مصرف کنندگان باشد. تمامی افراد از خودرو استفاده می کنند و دانشی که در این صنعت مورد استفاده قرار می گیرد بسیار پیشرفته است.

باید مواردی مانند ارگونومی، ایمنی، مصرف سوخت، راحتی و غیره را که از سوی مشتریان بیان می شود، در نظر بگیریم. اگر این موارد را در نظر بگیرید در بازار مزیت رقابتی خواهید داشت، اما اگر این اتفاق نیفتد از نظر فروش دچار مشکل خواهید شد. نیاز مشتری در بازار رقابتی همیشه یک اصل است و و آن چیزی که طراحی می کنیم باید بر این اساس باشد.

 یعنی دانشگاه ها فقط در مباحث نظری پیشرفت می کنند و دانش آن‌ها به صورت مستقیم پاس‌خگوی نیاز صنعت نیست.

ساختار دانشگاه های ما به این شکل است. البته در سال گذشته بحث پارک های علم و فناوری مطرح شد که می توانند دانش موجود غیرکاربردی را به فناوری مورد نیاز صنعت تبدیل کنند. البته در صنعت خودرو این امر در حال اجرایی شدن است. در ایران‌خودرو قراردادهایی هم با مراکز دانشگاهی داریم.

در خطوط رنگ از دانش استادان برای رفع یک سری از محدودیت های این حوزه استفاده می شود. اعتقاد داریم ارتباط با دانشگاه ها باید بسیار قوی باشد، اما مباحث دانشگاه ها در حال حاضر تئوری است و هم گروه صنعتی ایران‌خودرو و هم دانشگاه ها و مراکز علمی باید در نزدیک کردن فاصله ها تلاش کنند. استفاده از علم دانشگاه‌ها برای ما یک مزیت است.

پروژه‌ها و فعالیت‌های جاری

در حال حاضر چه پروژه‌هایی را دنبال می کنید؟

برای پاسخ به این سوال ابتدا باید نگاهی به مدیریت های مختلف مرکز داشته باشیم. چهار مدیریت در مرکز وجود دارد که عبارتند از: مدیریت های طراحی، قوای محرکه و سیستم های مشترک، مدیریت پشتیبانی فنی و مهندسی خودرو. در دو مدیریت «طراحی» و «قوای محرکه و سیستم های مشترک»، کار طراحی به مفهوم واقعی انجام می شود.

به طور کلی مدیریت طراحی، تمامی طراحی‌های خودرو و تزیینات داخلی و خارجی را انجام می دهد و در این زمینه دارای دانش و تخصص لازم است. مدیریت قوای محرکه و سیستم های مشترک هم استفاده از سیستم های قوای محرکه و نصب آن‌ها در خودرو ونصب قطعات جانبی و طراحی سیستم های برق و الکترونیک را بر عهده دارد.

یک‌سری از پروژه های ما مرتبط با مدیریت قوای محرکه و سیستم های مشترک و یک‌سری هم مربوط به مدیریت طراحی است. در اولی، موتور ایکس‌یو ام، موتور دیزل، موتور EF4 یا همان موتور ملی 1400 سی‌سی، موتور توربو، منبع دوم تامین مولتی پلکس، پروژه دنا، وانت سمند و پلاتفرم الکترونیک پرسرعت را داریم. مدیریت مهندسی خودرو کار تعریف محصول را برای واحدهای ما انجام می دهد و درپایان طراحی، صحه گذاری را انجام می دهد وآن را به مدارک و مستندات قابل عرضه در شرکت آماده می کند.

در زمینه نمونه‌سازی نیز به بیرون خدمات ارایه می دهید؟

 بله. در تمامی زمینه های نمونه‌سازی خدمات فنی مهندسی به خارج از کشور، خارج از شرکت و شرکت های گروه ارایه می دهیم.

در حوزه های دیگر نمی توان از ظرفیت های مرکز تحقیقات استفاده کرد؟

 در چه حوزه هایی؟

از بیرون از شرکت سفارش کار بدهند؛ به عنوان مثال سفارش کار طراحی یک سیستم الکترونیکی خودرو.

 ما خدمات فنی مهندسی خود را که شامل تست و نمونه‌سازی می شود به تمام مراکز ارایه می دهیم و حتی سالانه برای ایران‌خودرو درآمد کسب می کنیم.

 طراحی کامل خودرو یکی از مواردی است که خوانند گان بسیاری آن را مطرح کرده اند که چرا ایران‌خودرو دیگر محصولی مانند سمند که شکل هیچ محصول دیگری نباشد و به قول معروف all-new باشد تولید نمی‌کند؟

ایران خودرو یک بار روی کفی 405 فیس‌لیفت مناسب را به عنوان پژوی پارس ارایه کرد. بعد از آن، از کفی 405 استفاده کردیم تا سمند را طراحی کنیم، بنابراین در این فاصله زمانی از امکانات کفی به طور کامل استفاده کردیم و از این به بعد به لحاظ فنی توسعه بدنه روی این کفی امکان‌پذیر نیست.

 حالا باید طراحی پلاتفرم را در برنامه های خود قرار دهیم و کفی جدیدی ارایه کنیم. ما در مورد کفی 206 نیز یک بار مدل صندوق‌دار را قرار دادیم و یک‌بار هم برای رانا استفاده شد. در مورد کفی 206 شاید در ادامه بتوان کارهای توسعه‌ای انجام داد و در برنامه های خود این موضوع را پیگیری می کنیم، اما در کفی 405 این کار به لحاظ فنی دیگر امکان‌پذیر نیست.

 در مورد رانا تصمیم ندارید کارهای جدیدی انجام دهید؟

چرا، در مورد محصول رانا این کار با همکاری یکی از سازنده‌ها پی‌گیری می شود. یک رانای مدل سال خواهیم داشت؛ البته سیستم برق و الکترونیک رانا بدلیل محدودیت های تحریمی عوض شد.

طراحی پلاتفرم نیاز به هزینه و سرمایه‌گذاری بسیار زیادی دارد. در این باره ملاحظات هزینه ای دارید؟

ما یک‌بار 500 میلیارد تومان برای سمند سرمایه‌گذاری کردیم. این سرمایه به خوبی برگشت نکرد اما یک زیرساخت مناسب تولیدی و طراحی برای شرکت ایجاد شد. یک زمان سیاست‌گذاری‌ها و تصمیم‌گیری‌ها به این سمت گرایش پیدا کرد که ما به سمت طراحی با هزینه های بسیار بالا نرویم. خودروی ال90 مطرح شد که می توانست کمک کند تا در کارهای طراحی و توسعه کم‌تر سرمایه‌گذاری کنیم.

مرکز تحقیقات بعد از این‌که پروژه سمند را انجام داد فعالیت‌هایش کمی کند شد و یک سری وقفه‌ها پیش آمد. باید از پتانسیل بعد از ساخت سمند استفاده می شد اما بعد، متخصصان مرکز خودشان یک سری پروژه ها را تعریف کردند، مانند سمند ال‌ایکس و در همین زمان پروژه‌های خودساخته وخودجوش طراحی شد. بعد از مدتی، دوباره سیاست‌گذاری ها تغییر کرد و طراحی خودرو مورد توجه قرار گرفت. مدیریت می‌بیند که بعضی از پروژه‌ها نیاز به سرمایه‌گذاری بسیار کلان دارد و البته این پروژه ها بازدهی سریعی هم ندارد.

هدف ما در مرکز این بود که دیسپلین کاری و مدیریتی را مجددا احیا کنیم؛ بدین معنی که مجموعه از نظر کاری تابع مدیریت پروژه نباشد بلکه مدیریت پروژه تابع مدیریت و سیاست‌گذاری های ما باشد. از آن تاریخ به بعد توانستیم یک‌سری از پروژه ها را اجرا کنیم.

 البته باید یک موضوع مهم و اصلی را در نظر گرفت، قیمت خودرو در هشت سال گذشته تقریبا ثابت بوده است و در چنین شرایطی و به علت کمبود بودجه و منابع لازم، تحقیق و توسعه ضربه می‌خورد؛ به عبارت دیگر در چنین شرایطی تحقیق و توسعه دیگر توجیه پیدا نمی کند. شما منابع مالی ندارید که فعالیت های جاری را ادامه بدهید، ضمن این‌که با قیمت های ثابت، تخصیص بودجه به طراحی و تحقیق و در پی آن، عرضه محصول جدید معنی پیدا نمی کند. همین مسائل باعث شد که در رشد و گسترش فعالیت‌های تحقیق و توسعه یک سری وقفه پیش بیاید. در نهایت یک هجمه تبلیغاتی علیه ما آغاز شد که دو شرکت خودروساز، محصول 20 سال پیش را عرضه می کنند. البته الان در وضعیتی هستیم که باید با پروژه پلاتفرم داخلی، این مشکل را از بین ببریم و محصولات جدیدی طراحی کنیم.

بودجه و اعتبار در کارهای تحقیقاتی حائز اهمیت است. در حال حاضر بودجه مرکز چه وضعیتی دارد؟

 با توجه به سیاست های ایران خودرو، به لحاظ بودجه‌ای هیچ گاه در مضیقه نبوده ایم، اما در مواقعی که شرکت مشکلات مالی دارد، تامین این منابع دچار وقفه می شود. هر بار که در جلسات شرکت، منابع مالی را مطرح کرده ایم، با مخالفت مدیر ارشد ایران‌خودرو روبه رو نشده‌ایم. مدیریت ارشد ایران‌خودرو اعتقاد دارد که فعالیت های توسعه‌ای و تحقیقاتی حتما باید پی‌گیری شود. اما زمانی که محدودیت مالی دارید اولویت‌بندی می کنید و قطعا تولید در اولویت نخست قرار می گیرد. سایر اقدامات مانند تحقیق، توسعه و طراحی در سایر مراحل قرار می گیرد. با شرایطی که در کشور وجود دارد، کارهای توسعه‌ای را همچنان پی‌گیری کرده‌ایم و در سال گذشته با وجود تمامی مشکلات، چندین اقدام بزرگ را انجام داده ایم.

 پروژه دنا از دیگر سوالات خوانندگان ماست؛ الان در چه مرحله ای قرار دارد؟

 مرحله آفلاین تولید دنا اوایل تابستان آغاز می شود. البته بحث تامین قطعات و صحه‌گذاری باقی می‌ماند؛ امیدوارم در نیمه دوم سال، این خودروی زیبا و جدید، تجاری و به بازار عرضه شود.

به عنوان سوال پایانی، چه پیامی برای دوست‌داران طراحی خودرو دارید؟

خوش‌بختانه عده بسیاری از جوانان ایرانی موضوع خودرو و بخصوص طراحی های آن را پی‌گیری می کنند. باید در نظر داشته باشیم طراحی خودرو، فقط بخش «استایل» نیست. آن چیزی که دوستان ارائه می دهند و از طریق ایمیل برای ما می‌فرستند، استایل است. استایل در واقع نقاشی است، اما طراحی خودرو فقط این موضوع نیست. ضمنا همین کار استایل، یک فرایند علمی است که نیاز به فعالیت و تحصیلات دانشگاهی دارد. این افراد باید دانش لازم را فرا بگیرند، سپس می توانند بخش استایل از فرایند طراحی صنعتی را که ما در اینجا انجام می دهیم اجرا کنند.

کار طراحی صنعتی مبتنی بر دانش، تجربه کاری و اصول است و این اصول در اغلب کارهایی که دوستان برای می فرستند رعایت نشده است. هر چند این طرح ها در نگاه نخست، زیبا به نظر می رسند، اما خیلی از اصول فنی و حرفه‌ای در آن‌ها رعایت نشده است. کسانی که علاقه‌مند هستند، باید به شکل حرفه‌ای، تحصیل در رشته طراحی صنعتی را دنبال کنند تا بتوانند در ایران خودرو و یا سایر مراکز صنعتی مشغول کار شوند.

اصولا کارهایی که دوست‌داران خودرو انجام می دهند، کارهای هیجانی است. به عبارت ساده‌تر، از روی کارهای اسپرت که می‌توان ویژگی های هیجانی را در آن‌ها به نمایش گذاشت، مدل می سازند. مدل اسپرت برای شما جذابیت بیش‌تری دارد. ما نیاز به طرح های واقعی داریم. خیلی از این مدل ها مشکلاتی در مشخصات فنی دارد و همچنین محدودیت‌ها و ملاحظات تولید در آن‌ها دیده نشده است. خیلی از این طرح‌ها قابلیت و توجیه تولید ندارد و بخش عمده ای از طراحی‌ها همین موضوع است.