پایگاه اطلاع‌رسانی گروه صنعتی ایران خودرو

ایکوپرس

شناسه خبر: ۱۱۶۳۲ شنبه ۲۹ تیر ۱۳۹۲ - ۱۱:۲۴ تعداد بازدید: ۱۸۹۲ Print View

گفت‌وگو با مدیر پروژه موتور ملی دیزل در مرکز تحقیقات موتور ایران‌خودرو

کم‌مصرف، کم‌استهلاک و قابل اطمینان

کم‌مصرف، کم‌استهلاک و قابل اطمینان

محمدرضا انواری

در میان انبوه خبرهایی که از فعالیت های ایران‌خودرو منتشر می شود، گاهی اوقات نیز اخبار موتور دیزل به چشم می‌خورد، طرحی که از سال 87 فعالیت های اجرایی آن آغاز و در زمان خود مقرر شد که با حمایت های سازمان های مرتبط و ذی‌نفع از جمله وزارت نفت به سرانجام برسد. اما عدم حمایت های لازم از این طرح باعث شده که گاهی پروژه به کلی متوقف شود و گاهی نیز کند پیش رود.

علیرضا اصلانی - مدیر پروژه موتور ملی دیزل در شرکت ایپکو - از روز نخست آن را پی‌گیری کرده است. او در گفت‌و‌گویش به تمامی مسائل و مشکلات این طرح اشاره کرد؛ از ارایه این طرح برای مسعود میرکاظمی وزیر اسبق سخن گفت، به مذاکره با علی‌آبادی سرپرست وزارت‌خانه در تابستان سال 90 اشاره کرد و سه بار ملاقات و ارایه طرح به قاسمی وزیر فعلی را بازگو کرد. مستندات بسیاری از مذاکرات و مکاتبات فراوان را ارایه داد و در آخر نیز تاکید کرد که اگر این پروژه دوباره متوقف نشود، 18 ماه دیگر به تولید انبوه می رسد.

مدتی است که نام موتور ملی دیزل در خبرها شنیده می شود؛ این طرح درچه مرحله ای است؟

پروژه موتور ملی دیزل یا موتور EFD در نیمه دوم سال 1387 با همت شرکت ایران‌خودرو و کمک شرکت پخش و پالایش فرآورده‌های نفتی آغاز شد. در آن زمان مقرر شد که وزارت نفت از این پروژه حمایت کند و گروه صنعتی ایران خودرو نیز سرمایه‌گذاری‌های بعدی را انجام دهد. این پروژه سه مرحله اصلی دارد؛ مرحله نخست طراحی، مرحله دوم طراحی و مرحله سوم که صنعتی‌سازی است.

بخشی از مرحله نخست را با حمایت شرکت پخش و پالایش فرآورده های نفتی آغاز کردیم و ادامه کار با منابع داخلی ایپکو و ایران‌خودرو صورت گرفت. مرحله نخست طراحی به صورت موفقیت‌آمیزی انجام و بیش‌تر آزمون های دوام بدون خرابی گذرانده شد. در این مرحله به صورت نمونه 22 موتور و پنج دستگاه خودرو ساخته شد. در مرحله دوم که در حال حاضر در اواسط این مرحله هستیم 40 دستگاه موتور ساخته شده و مونتاژ موتورهایمان را از چندی قبل آغاز کرده ایم و آزمون ها نیز به صورت جدی آغاز شده است.

این پروژه قرار بود در سال 92 به تولید انبوه برسد اما به دلیل کمبود تامین منابع مالی لازم به تاخیر افتاد. طرح وزارت نفت بعد از اتمام قرار داد قبلی در سال 88 دوباره ارایه و مقرر شد که ایران‌خودرو اقدامات لازم مربوط به توسعه خودرو را ادامه دهد که این بخش در ایران‌خودرو ادامه پیدا کرد و پروژه داخل شرکت مصوب شد اما به دلیل تامین نشدن منابع مالی و افزایش قیمت ارز تا کنون به مرحله اجرایی نرسیده است. اگر منابع مالی پروژه در زمان مقرر تامین شود 18 ماه زمان نیاز است.

در مدت 18 ماه به تولید انبوه می‌رسد؟

بله از امروز 18 ماه زمان نیاز دارد. بودجه پروژه به صورت اندک تامین می شود و سرعت کار مناسب نیست. البته مرکز تحقیقات ایران‌خودرو در توسعه خط و ما هم به عنوان شرکت تحقیق، طراحی و تولید موتور ایران‌خودرو در زمینه موتور مشغول هستیم، اما این پروژه شتاب لازم را ندارد. درسال های گذشته در مقاطعی پروژه به دلیل مشخص نبودن حامی آن به کلی متوقف می شد.

منابع مالی را ایران خودرو باید تامین کند یا سازمان های دیگر هم در این پروژه دخیل هستند؟

با وزارت نفت مذاکره ای داشتیم و محاسن تولید این موتور را بازگو کردیم. در زمان سرپرستی آقای علی‌آبادی محاسن این موتور را متذکر شدیم. همچنین تاکنون سه جلسه با وزیر نفت برای این موتور داشتیم و مذاکرات و مکاتبات جامعی با این وزارت‌خانه به عمل آمده است. در هر حال امیدوارم که 18 ماه آینده به تولید انبوه برسیم.

موتور ملی دیزل با موتور ای‌اف7 چه تفاوت هایی دارد؟

موتور ملی دیزل نسبت به موتور ملی  EF7 تغییرات بسیاری دارد؛ به دلیل سوخت دیزل، عملکرد و توان و گشتاور آن متفاوت است و سیستم های دیگر مانند سیستم خنک‌کاری، انتقال قدرت و اگزوز به دلیل عملکرد متفاوت آن باید تغییر کند. یکی از محاسن این موتور کاهش مصرف سوخت است. مصرف این نوع موتور بر روی خودروی سمند، 5.4 لیتر در 100 کیلومتر است در واقع احتراق کاملتری صورت می گیرد.

از لحاظ عملکرد، چه میزان نسبت به موتور EF7 برتری دارد؟

آلایندگی EF7 درحد یورو4 است؛ البته درآن مقطع نیاز بازار، همین استاندارد بود. طراحی موتور EFD را دیرتر آغاز کردیم و استاندارد آلایندگی بالاتری دارد. از لحاظ عملکرد، شتاب صفر تا 100خودروی سمند با موتور دیزل 4/10 ثانیه است، در حالی که این رقم برای موتور EF74/12 ثانیه است. باید توجه کرد که موتور دیزل در داخل شهر مصرف کم‌تری دارد. مصرف سوخت خودرو بر اساس چرخه ترکیبی داخل و خارج شهر سنجیده می شود. مصرف خودرو با موتور دیزل نسبت به خودروی بنزینی به مراتب کم‌تر است و برای مالکان آن توجیه اقتصادی دارد؛ به عبارتی، خودروی دیزل که سالانه 30 هزار کیلومتر کارکرد دارد نسبت به خودروی بنزینی مشابه دو میلیون تومان سوخت کم‌تری مصرف می کند. البته باید توجه داشت که در خودروهایی مانند تاکسی که سالانه 100 هزار کیلومتر کارکرد دارند این رقم بیش‌تر می شود.

 خودروی دیزلی از خودروی بنزینی گران‌تر است؟

بله. در موتورهای دیزلی ارزبری بیش‌تر است و یک‌سری قطعات آن هنوز داخلی‌سازی نشده است و سابقه موتورهای بنزینی را ندارد. البته می توان قطعات اصلی مانند میل‌لنگ، سر‌سیلندر، شاتون و پیستون را در داخل تولید کرد ولی موضوع مهم آن سوخت‌رسانی است. زمانی که قیمت یورو1450 تومان بود خودرو با موتور دیزلی 5/2 میلیون تومان گران‌تر از EF7 تک‌سوز بود اما در شرایط فعلی خودرو با موتور دیزلی پنج میلیون تومان گران‌تر است.

خودرو با موتور دیزلی استهلاک و ضریب خرابی کم‌تری دارد؟

بله، صد در صد. موتورهای دیزلی، قابلیت اطمینان بالاتری دارند چون ضریب استهلاک آن‌ها پایین‌تر است. ما در موتورEF7 ، 500 ساعت آزمون دوام انجام دادیم اما در موتور دیزلی این آزمون 800 ساعت است. دور موتور‌های دیزلی پایین‌تر است و یکی از دلایل دوام بیش‌تر آن هم همین است.

موضوع مهم دیگر، سوخت استاندارد است؛ تدابیر لازم در این باره اندیشیده شده است؟

 موضوع سوخت از مدت ها پیش مطرح است. آزمون های مرحله نخست در سال 89 بعد از طراحی مفهومی آغاز شد. در همان زمان گازوییل یورو5 از وزارت نفت تهیه کردیم. پالایشگاه تهران به صورت آزمایشی، این سوخت را تولید کرده بود و 30 هزار لیتر از آن در آزمون‌ها مصرف شد. در آن مقطع، در وزارت نفت بحث ارتقای پالایشگاه ها برای تولید سوخت دیزل یورو4 به بالا بود.

 مسوولان وزارت نفت چندی قبل در جلسه ای ادعا کردند که روزانه 16 میلیون لیتر گازوییل یورو4 تولید می شود اما به دلیل نبود خودرو با این سوخت، گازوییل تولیدی در نیروگاه ها و سایر مصارف صنعتی استفاده می شود. در حال حاضر در پالایشگاه های شازند و تهران، گازوییل یورو4 تولید می شود. البته در حال حاضر میان خودروهای سنگین توزیع نمی شود زیرا سیستم کامیون ها قدیمی است و با گازوییل یورو4 هم‌خوانی ندارد.

توزیع این سوخت در جایگاه ها مشکلی ندارد؟

شما سوخت دیزل را با گاز طبیعی مقایسه نکنید. جایگاه های سی‌ان‌جی نیاز به سرمایه‌گذاری و تجهیزات خاصی داشت. در واقع توزیع گازوییل مانند بنزین سوپر است. تا 10 سال پیش، کم‌تر جایگاهی بنزین سوپر عرضه می کرد اما الان تمامی جایگاه ها بنزین سوپر عرضه می کنند. از لحاظ توزیع و پخش مشکل خاصی نیست؛ البته فعلا خودرویی با این سوخت فعلا تولید نشده و بعدها این موضوع مشخص می شود که آیا توان تولید این سوخت وجود دارد.

گازوییل یورو 4 و 5 از بنزین ارزان‌تر است؟

قیمت فوب خلیج فارس برای بنزین یورو4 و5 با گازوییل یورو 4 و 5 خیلی تفاوت ندارد. در زمانی که طرح توجیهی این پروژه تدوین می شد، قیمت بنزین550 تومان و قیمت گازوییل 540 تومان بود؛ تقریبا در یک سطح هستند.

 در اروپا هم بدین شکل است؟

در اروپا تقریبا یک اختلاف 20 سنتی وجود دارد که به مالیات آن بر می گردد. به صورت کلی میزان استحصال گازوییل از نفت خام دو برابر استحصال بنزین از نفت خام است. البته ممکن است با قیمت فعلی ارز قیمت فوب خلیج فارس با هم اختلاف داشته باشد. در ترکیه هم به این صورت است.

 به طور کلی موتور ملی دیزل چه مشخصات و مزایایی دارد؟

حجم این موتور5/1 لیتر و 16سوپاپه است و توربوشارژر با هندسه متغیر دارد. گشتاور این موتور 256 نیوتن متر بوده و توان آن 122 اسب بخار در دور چهار هزار است. توان مخصوص موتور 82 اسب بخار به ازای هر لیتر است. ما در حجم 5/1 لیتر، موتوری با این قدرت نداریم. پیشرانه EFD از لحاظ عملکرد، قابل رقابت در بازار اروپاست. سطح آلایندگی آن بسیار کم و در حد یورو5 است و البته اگر بخواهیم دو سال دیگر آن را عرضه کنیم، باید سطح آلایندگی آن را ارتقا دهیم.

موتور دیزل قابلیت نصب روی چه خودروهایی دارد؟

ما سورن را درنظر گرفته ایم. البته روی رانا و دنا هم مناسب است؛ سمند، رانا و دنا در یک خانواده هستند. رانا با موتور دیزلی برای صادرات بسیار مناسب است.

با توجه به گشتاور 256 نیوتن‌متری، مشکلی برای رانا پیش نخواهد آمد؟

سیستم های این خودرو باید توسعه پیدا کند ولی آپشن بسیار خوبی خواهد شد. چندی پیش مشتریانی از ترکیه به دنبال رانا با موتور دیزلی بودند.

 در نظر ندارید که EF4 دیزلی تولید کنید؟

پیشرانه‌های EF4، EF7 و EFD همه از یک خانواده هستند که دو موتور اول، بنزینی و نوع سوم دیزلی است. ما طراحی را طوری انجام داده ایم که در همان خطی که موتور EF4 تولید می شود می توان با تغییر ابزار، ماشین‌کاری را انجام داد.

اعمال تحریم ها بر فعالیت‌های شما تاثیر داشته است؟

بله. تاثیر بسیاری داشته است. در موتور دیزلی، سیستم سوخت‌رسانی مهم است و در دنیا تعداد سازنده های آن بسیار محدود هستند. در حال حاضر از میان این سازندگان، فقط با شرکت بوش همکاری های لازم را داریم.

 در حال حاضر واردات خودرو دیزلی آزاد است؟

شماره‌گذاری خودروهای دیزلی آزاد است. البته تا کنون به دلایل مختلف از جمله توزیع سوخت واردات این نوع خودروها صورت نگرفته است. ما به عنوان مسوولان حوزه موتورعلاقه‌مند هسستیم تا با ورود این نوع خودرو، مصرف‌کنندگان با مزایای آن آشنا شده و ذهنیت استفاده در آن‌ها شکل بگیرد. البته اخیرا خبرهایی مبنی بر ورود تاکسی های دیزلی از سوی شورای شهر تهران شنیده ام. در حال حاضر شرکت های فیات و رنو خودروهای دیزلی خوبی دارند.