ایکوپرس

ایکوپرس

شناسه خبر: ۹۶۲۵ شنبه ۲۴ مهر ۱۳۸۹ - ۱۱:۳ تعداد بازدید: ۱۷۳۱ Print View

به بهانه چهارمین رالی پکن – پاریس

رقابت شازده دارا با رعیت ندار

رقابت شازده دارا با رعیت ندار

امید معرفت

یک شازده ایتالیایی از خانواده اشرافی و سرشناس « بورگسه » با بهترین امکانات و ازسر شکم سیری آمده بود اسب آهنین « ایتالا » را رام کند و بلکه نخستین کسی باشد که ثابت می کند این ارابه آتشین قادر است دنیا را با عبور از دشوارترین مسیرها تسخیر کند. خودروی Itala برای شرکت در نخستین دوره رالی پکن -  پاریس به رنگ قرمز نقاشی شده بود. اسکیپیونه با دقت برای این سفر هیجان انگیز طراحی و برنامه ریزی کرده بود . سفری که درمسیر آن تا پنج هزار کیلومتر نه تنها جاده ای قابل مشاهده نبود  بلکه نه نقشه ای بود و نه حتی گاراژی! همه چیز تسخیر ناشده، مبهم و سهمناک می نمود.

در میان رانندگان 40 خودروی دیگر که پنج تای آن ها نیز به شاهزاده تعلق داشت، رقیب اصلی او خودنمایی می کرد. کسی که در لحظات پر اضطراب پیش از مسابقه، مدام با فرمان خودرو بازی می کرد و تمام حواسش به خودرویی بود که لحظاتی پیش به او امانت داده بودند! چراکه او تا آن موقع حتی یک بار پشت فرمان خودرو ننشسته بود و هیچ تصوری از رانندگی نداشت!

« چارلز گودارد» در یک سیرک  کار می کرد و مشغول کوبیدن میخ چادر خال داری بود که متوجه مطلبی در روزنامه شد. اطلاعیه ای که در آن وعده « تغییر بزرگ در زندگی » داده بود، فریبش داد. شاید این کارگر هلندی صدها بار پس از بازگشت از پکن هم به این روزنامه و همه آنان که او را فریفتند لعنت فرستاده باشد. مگر نه این که از قدیم گفته اند همیشه تقصیر با مقصر است؟! روزنامه « لو متن » روز 31 ژانویه سال 1907 اطلاعیه ای را چاپ کرد بدین مضمون که: « امروز انسان می تواند ثابت کند که با خودرو به همه جای جهان می توان رفت.» و بعد این که: « شما هم می توانید در مسابقه تابستان امسال از پکن تا پاریس برانید.» مرد هلندی وسوسه شد رفت دنبال آموزشگاهی، جایی گشت تا رانندگی یاد بگیرد اما چون پول و پله ای نداشت ناگزیر شد کنار دست درشکه چی بنشیند و از درشکه رانی او چیزهایی بیاموزد.

□□□

 نخستین مسابقه رالی پکن – پاریس در سال 1907 در مسیر 10هزار مایلی برگزار شد. هدف برگزار کنندگان این بود که به مردم سراسر دنیا اثبات کنند خودرو قابلیت بیشتری نسبت به اسب و درشکه دارد! 40 تیم دو نفره در این رالی شرکت کرده بودند. آنان می خواستند ثابت کنند که انسان و خودرو به هر کجا می توانند بروند. روشنفکرهایشان هم  امیدوار بودند رالی، مرزهای بین کشورها را از میان بردارد. آن دوره هیچ مقرراتی وضع نشده بود و تنها یک چیز معلوم بود، این که اولین خودرویی که به پاریس می رسد جایزه بزرگ را به دست می آورد. شب پیش از مسابقه، شترهای حمل سوخت، پکن را ترک کرده بودند تا در ایستگاه های طول مسیر بتوانند به شرکت کنندگان سوخت برسانند. 

رالی با دلهره و اضطراب و البته هیجان و ماجراجویی آغاز شد. آنان پکن را بدون گذرنامه ترک کردند و بعدها معلوم شد که مقامات چینی به آنان مشکوک شده بودند که نکند برای جاسوسی آمده بودند!

با شروع مسابقه کم کم سختی های آن رخ می گشود. دربعضی از کشورها حتی هیچ جاده  یا نقشه ای نبود. رالی پکن – پاریس درست زمانی شکل گرفت که خودروهای نسبتا جدید در مناطق دور افتاده آسیا - جایی که در آن مردم با خودرو خیلی آشنا نبودند – طی مسیر می کردند. طی مسیر بین شهر پکن تا دریاچه بایکال تا آن روز تنها با اسب میسر بود.

شب ها سرنشینان در سوز سرما یا بیداد گرما زیر خودرو هایشان می خوابیدند. صحرای گبی وحشتناک بود، طبیعت بکر و خشنی که با خودرو خو نمی گرفت. رالی اول پر بود از لحظات پرمخاطره تلخ و شیرین و سماجت ها و پشتکارهای شرکت کنندگان. تلاش برای بیرون کشیدن خودرو از باتلاق ها با ترکه ها یا چوب های بلند، هل دادن های بی ثمر و خسته کننده، معیوب شدن خودرو و بروز اشکالات فنی، بنزین تمام کردن ها، نکشیدن در سربالایی ها، توی گل ماندن ها، گرفتار ماسه متحرک شدن ها و برخوردن به پل هایی که برای عبور خودرو از روی رودخانه ها عرض کافی نداشتند. رالی ناخواسته بدل به نبرد مرگ و زندگی شده بود تا جایی که وقتی خودرویی در بیابان گبی گرفتار شد همه از آن قطع امید کردند و راننده و همراهش شانس آوردند که توسط بومی ها پیدا شدند و زنده ماندند. این را هم بگوییم که آن سال در هر یک از خودروها یک روزنامه نگار به عنوان مسافر نشسته بود تا با ارسال گزارش ها و خبرهای مربوط به رالی، مردم سراسر جهان را در جریان خبرهای مسابقه قرار دهد. از این رو رالی در طول مسیر خط تلگراف برگزار شد تا کار روزنامه نگاران راحت شود و آنان قادر باشند در تلگراف خانه های سر راه، خبرهای خود را به روزنامه ها مخابره کنند.

روز آخر مسابقه، خیابان ها گره شده بود از جمعیت شیفته. انبوه « تماشاییان» !  برای دیدن « از چین بازگشته ها» باید روی پنجه های پا بلند می شدند. صدای ناقوس کلیسای نوتردام دو پاری توی دل شهر پیچیده بود. تیترهای درشت روزنامه های صبح با صدای بلند روزنامه فروش های دوره گرد به آگاهی مردم می رسید. عده ای دست توی جیب می کردند و روزنامه ای می خریدند. همه آنان با ولع دنبال آخرین خبرهای مربوط به رالی پکن – پاریس بودند. ساحرانگی قلم روزنامه نگارانی که به عنوان مسافر در خودروهای شرکت کنندگان نشسته بودند مردم را سفیل و سرگردان خیابان های پاریس کرده بود. آنان برای تماشای چهره قهرمانان ماجراهایی آمده بودند که روزها و هفته ها در مطبوعات پاریسی همراهی اشان کرده بودند.

آن روز فقط پنج خودرو به پاریس رسیدند و شازده ایتالیایی نخستین آنان بود. هزاران هزار کاغذ رنگی در هوای شهر موج می زد، درست مثل پروانه. فردای آن روز در مقابل نور فلزی که از لای میله های فلزی ایفل می تابید مقابل تریایی در حاشیه خیابان شانزه لیزه نشسته بود و با صدای پراز تفرعنش تا دورترین سرزمین های شرقی می دوید.

گفته بود: «شبی تاریک و بی ستاره  در صحرای گبی گم شدیم. جایی که در روز روشن حتی به نظر بیهوده ترین گوشه صحرا می رسید. آن قدر دور از همه جا که هرگز ممکن نبود کسی تصور کند در آن جا می توان خط سرنوشت را تغییر داد. دیگر مفهوم فاصله، وقت و جهت را از دست داده بودیم.»

 اتوره گوییزاردی، هموطن ایتالیایی او( به عنوان کمک راننده ) در کنارش نشسته بود و لوئیجی بارزینی، روزنامه نگاری بود که مردم با گزارش قصه های او مدت ها سرگرم شده بودند. از گزارش های بارزینی می شد فهمید که آنان چگونه از رودخانه های خروشان در سیبری گذشته بودند و یا به چه نحوی از خطر سقوط از روی تخته های یک پل به وسط دره تنگ و عمیق رهیده بودند. یک سال بعد کتاب « پکن – پاریس» بارزینی با صدها تصویر منحصر به فرد منتشرشد تا او هم به نان و نوایی از این بساط برسد. پس از پیروزی بزرگ شاهزاده بورگسه در ایتالیا، رنگ قرمز به عنوان رنگ همیشگی فراری در مسابقات جایزه بزرگ تعیین شد و این رویداد برخلاف پیش بینی به سرعت تبدیل به عاملی برای تبلیغ برتری فنی ایتالیایی ها و خودروی ایتالا با قدرت 45/35 اسب بخار شد.
چارلز گوددارد، نفر دوم رالی بود اما این راننده تازه کار و نگون بخت در چند صد متری خط پایان توسط پلیس دستگیر شد. کارگر ساده دلی که بدون پول و با رویای رانندگی وارد رالی شده بود و در طول مسیر بارها پول بنزین و خودرو را از دیگران قرض گرفته بود ! رازهای بی انتهای این کابوس با شکوه که زبان زد مردم شدند، رویاها یکی یکی برباد رفتند. او در طول مسابقه تقلب کرده بود!

رالی دوم – بازگشایی مرزهای مسدود

دومین رالی پکن - پاریس تابستان سال 1997 برگزار شد و برای اولین بار خودروهای کلاسیک وعتیقه عرض چین را پیمودند و از تبت گذشتند و پای کوه اورست اردو زدند. ادامه مسیر از پل دوستی در مرز میان تبت و نپال می گذشت که پس از 40 سال انسداد در نودمین سالگرد رالی پکن – پاریس بازگشایی شد. آن گاه رانندگان به هند و پاکستان رسیدند. این کاروان در سال 1997برای نخستین بار از ایران گذشتند. ترکیه، یونان، ایتالیا و فرانسه مسیر اروپایی این رالی بود. از 96 خودرو تنها9 خودرو به محل جشن در میدان کنکورد پاریس رسیدند و تصاویر تلویزیونی آن ها در بیش از 80 کشور مختلف پخش شد.

در این دوره هیات برگزار کننده رالی (به دلیل تبلیغات منفی رسانه های بیگانه علیه ایران ) سعی داشت که مسیر رالی را تغییر دهد طوری که خودروها از ایران عبور نکنند و با هواپیما (قبل از مرز ایران) جابه جا شوند ‌که با رایزنی های مسوولان فدراسیون اتومبیل رانی آن زمان، نه تنها امکان عبور از خاک ایران مهیا شد بلکه سه خودروی پیکان ایرانی (هیلمن آونجر) در این مسابقه شرکت کردند.

فاتح این مسابقات راننده انگلیسی، فیل سورتیس و جان بایلیس با جیپ ویلیز 1942 بودند. در این دوره « روزی توماس »، رمان نویس بریتانیایی با نوشتن یک رمانی از تجربه های هیجان انگیزحضور در رالی پکن - پاریس،  بودجه تیمش را برای شرکت در مسابقه تامین کرد.

رالی سوم - صد سالگی

در سال 2007 مسابقه به مناسبت صدمین سالگرد این رویداد برگزار شد. خودروهای آنتیک و کلاسیک بالای 130 سال در این مسابقه شرکت داشتند.

رالی چهارم -  رانندگی ممکن است

رالی پکن – پاریس 2010 که در آن 122 دستگاه خودروهای قدیمی و کلاسیک از مدل های سال 1903 تا 1967 با رانندگانی از 20 کشور جهان شرکت کرده بودند و از روز ۱۹شهریور ماه از شهر پکن آغاز شد و  در مدت 37 روز مسیر 14360 کیلومتری رالی را با عبور از خاک  کشورهای چین، مغولستان، قزاقستان،ازبکستان، ترکمنستان، ایران، ترکیه، یونان، ایتالیا و فرانسه طی کردند. در این دوره ایران در بین 10 کشوری قرار داشت که کاروان رالی  باید از آن عبور می کرد. از این رو خودروها از ترکمنستان وارد کشور شدند و در مسیرشان یک شب در گرگان، یک شب در رشت و یک شب در تبریز خوابیدند. جاده بارانی حاشیه دریای خزر با چشم انداز شالیزارهای شمال بخشی از مسیر مسابقه بود که از دل ایران می گذشت. نرمه بادی که تنش را روی خزر می کشید، خنکی نشاط آوری را به همراه می آورد و بر چهره آن دسته از رانندگان رالی که شیشه هایشان را پایین داده بودند، می پاشید.

خودروها پس از عبور از شهرهای فاروج، شیروان، بجنورد و آشخانه از طریق شهرهای گرگان و رشت در بیست و یکمین روز سفر وارد تبریزشدند و پس از توقف کوتاه در این شهر، از خاک ایران خارج شدند. درطول مسیر شرکت کنندگان که بیشترشان یک زن و یک مرد بودند با ظاهر عجیب خودروها و با فاصله های 10 تا 15 دقیقه ای از یکدیگر حرکت می کردند. سرنشینان خودروهای ایرانی که به این ها می رسیدند با خوشحالی و ولع خاصی محو تماشای خودروهایی می شدند که انگار از دل کوه اصحاب کهف بیرون آمده اند و بی اختیار خودروهایشان زبان باز می کردند و بوق! بوق! بوق! قدیمی‌ترین خودروی شرکت کننده در این مسابقات مربوط به سال 1904 میلادی و جدیدترین آن مربوط به سال 1968میلادی بود. یکی از خودروها فرمانش سمت راست بود و به سرعت می رفت. چرخ های این خودرو پره ای بود. صدای خوفناکی هم داشت. شرکت کنندگان بعد از عبور از خاک ترکمنستان و ایران وارد خاک ترکیه شدند و از آن طریق به یونان، ایتالیا و سپس فرانسه وارد شدند و در نهایت امروز ( 24 مهر ) در پاریس به چهارمین رالی پایان می دهند.
راننده سوییسی که با همسر عربش در رالی شرکت کرده بود، روی خودرواش به عربی آرزو کرده بود: « ان شاء ا.. سفر پکن به پاریس تجربه خوبی خواهد بود.» وی جای رانندگان ایرانی را در این رالی خالی کرد.

شرکت کننده دیگری ایران را سرزمینی مسحور کننده و زیبا خواند.

یک راننده انگلیسی هم در باره خودروهای شرکت کننده گفت: « بیشتر خودروهای قدیمی شاسی بلند هستند و می توانند از هر مسیری عبور کنند همچنین آن ها به دلیل سامانه ساده شان به راحتی توسط خود رانندگان قابل تعمیرند. استقامت بالای موتورهای به کار رفته در این خودروها نیزقابل توجه است ضمن این که آن ها با هر نوع بنزینی سازگارند.»

راننده دنیا دیده دیگری تعجبش از نحوه رانندگی ایرانی ها را نتوانست پنهان کند و با غرولند گفت: « این جا به طرز عجیبی بد رانندگی می شود... واو!»

خانم ماری کانادایی است و اهالی ایران را مردمی خونگرم و شاد و میهمان نواز توصیف کرد و گفت: «ایران مناظر و طبیعتی منحصر به فرد دارد که آن را از دیگر کشورها متمایز می کند.» او با اذعان به تازگی تصاویر عینی از ایران اقرار کرد: «تصور امروز من از ایران با تصور قبلی ام که ساخته و پرداخته رسانه های غربی بود کاملا متفاوت است.»

□□□

در حاشیه ...

  قرار بود دو خواهر ایرانی با پیکان جوانان مدل سال 51 در این مسابقات شرکت کنند که به‌دلیل آماده نشدن ویزایشان، از این رالی باز‌ماندند.

در چهار دوره گذشته همواره یک دستگاه از خودروهای آن زمان؛ یعنی خودرو "Itala-40 " شرکت داشته است.

ایران برای دومین بار است که همراه با دیگر کشورها میزبانی کاروان رالی را بر عهده دارد.

خودروی ایتالیایی Itala در موزه  تورین توسط فیات دوباره بازسازی شده است اما Spyker در موزه هلند است و هرگز دوباره بازسازی نشد.

شرکت ‌کنندگان بیش از 40 هزار پوند معادل 70 میلیون تومان برای شرکت در این رقابت هزینه کردند.
  این رقابت را انجمن رالی‌های استقامت کلاسیک برگزار کرد و یک تیم 30 نفره متشکل از پزشک، پرستار، مکانیک و ... اتومبیل رانان را همراهی می‌کردند.
  یک پیرمرد استرالیایی  با موتوسیکلت  مدل سال1920 در رالی این دوره حضور داشت.  

در نیوزیلند، رالی پکن - پاریس  به بخشی از برنامه آموزشی مدارس  این کشور تبدیل شده است تا ماجراهای هیجان انگیز رانندگان جسور رالی به عنوان بخشی از درس جغرافی شان تدریس شود.
  مدیر رالی می گفت، درصورت هر گونه خرابی ظرف دو روز قطعات یدکی به آنان خواهد رسید.

 

 

 

دوره

 

سال

 

شعار

 

تعداد خودرو

 

مسافت

 

اول

1907

خودرو قابلیت بیشتری نسبت به اسب و درشکه دارد !

40

10هزار مایل

دوم

1997

 

94

 

سوم

2007

 

96

 

چهارم

2010

تلاش برای زندگی بدون رنج

122

14200 کیلومتر