ایکوپرس

ایکوپرس

شناسه خبر: ۱۱۳۵۵ چهارشنبه ۲۰ دی ۱۳۹۱ - ۱۳:۵۲ تعداد بازدید: ۱۶۴۵ Print View

کاهش آلایندگی و ارتقای قوای محرکه خودرو

در ادبیات صنعت خودرو واژه موتور احتراق داخلی نامی آشنا و پرآوازه است. موتور احتراق داخلی، سوخت را در داخل سیلندرهای خود سوزانده و نیروی انبساط ناشی از احتراق را به نیروی دورانی برای به حرکت درآوردن خودرو تبدیل می کند. این نوع موتور امروزه به درجه ای از توسعه، تکامل و ظرافت رسیده که تقریبا در صنعت خودرو عاملی تعیین کننده محسوب می شود.

کاهش آلایندگی و ارتقای قوای محرکه خودرو

موتور قلب خودرو است و با استفاده از انرژی موجود در سوخت فسیلی توان مورد نیاز برای حرکت خودرو را فراهم می آورد. بنابراین یکی از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین مجموعه های تشکیل دهنده خودرو «قوای محرکه» آن است که شامل موتور، گیربکس و سیستم انتقال قدرت است. پیچیدگی تکنولوژی و فناوری طراحی و تولید قطعات مجموعه قوای محرکه از یک طرف و شتاب روزافزون طراحی این مجموعه ها و نیز تمایل مصرف کنندگان خودرو به داشتن خودرویی با مصرف سوخت کم تر، قیمت مناسب تر، عملکرد بهتر، ضمن رعایت استانداردها و مقررات مرتبط، اهمیت این بخش از خودرو را در صنعت خودروسازی دو چندان کرده است. افزایش روزافزون قیمت سوخت‌های فسیلی و نیاز مشتریان به داشتن خودروهای کم مصرف مستلزم داشتن مجموعه قوای محرکه ای با فناوری بالاست. لازمه این فناوری سرمایه گذاری کلان در امر طراحی، توسعه، تولید، آموزش نیروهای متخصص و بالاخره مدیریت تخصصی در این زمینه است.

کاهش مصرف سوخت هدف استراتژیک خودروسازان

در بین اهداف تعیین شده برای طراحی، توسعه و تولید مجموعه های قوای محرکه، کاهش میزان مصرف سوخت به عنوان هدفی استراتژیک برای شرکت‌های خودروساز مطرح است. علت این موضوع کاهش میزان ذخایر سوخت‌های فسیلی و بحران‌های بین‌المللی است که آینده مبهمی را در مورد افق استفاده از این سوخت‌ها به نمایش گذاشته است. از سوی دیگر افزایش روزافزون قیمت سوخت‌های فسیلی، افزایش روزافزون مصرف این سوخت‌ها چه در داخل کشور و چه در سطح جهانی، تشدید مقررات مرتبط با استانداردهای آلودگی زیست محیطی ناشی از مصرف این سوخت ها و اجباری شدن مقررات مربوط به کیفیت سوخت‌های فسیلی خودروسازان را برآن داشته است تا در این باره چاره اندیشی کرده و نسبت به کاهش مصرف سوخت خودروهای تولیدی عزمی راسخ داشته باشند.

استاندارد اروپایی برای محصولات داخلی

کاهش مصرف سوخت و آلودگی ناشی از مصرف سوخت های فسیلی در همه کشورهای جهان به عنوان یک هدف استراتژیک مطرح شده است. در کشور ما نیز این موضوع اهمیت فراوانی یافته و سازمان های ذی‌ربط با وضع استانداردهایی نظیر میزان مصرف سوخت، نصب برچسب انرژی و اخذ تاییدیه های مرتبط در زمینه گواهی‌نامه‌های تاییدیه نوع و تطابق تولید در زمینه مصرف سوخت و آلودگی، این موضوع را به دقت رصد و پی گیری می کنند. استاندارد اندازه گیری مصرف سوخت استاندارد ملی 4241 است که توسط موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران با همکاری شرکت بهینه سازی و مصرف سوخت و وزارت صنایع تدوین شده است. هرچند تدوین این استاندارد دستاورد بزرگی محسوب می شود، نتایج حاصل از اعمال  این استاندارد در زمینه مصرف سوخت خودروهای تولیدی کشور چندان قابل قبول نخواهد بود. سیکل پیمایش خودرو در این استاندارد سیکل استاندارد اروپایی است که با الگو و شرایط رانندگی در ایران و به ویژه در شهرهای بزرگ ایران هماهنگ نیست. از سوی دیگر سوخت بنزین عرضه شده در جایگاه‌های سوخت کشور نیز مطابق با استانداردهای مورد نیاز در زمینه کیفیت سوخت نیست. همچنین معیار درجه بندی مصرف سوخت در ایران برمبنای حجم موتور پایه گذاری شده بنابراین هرچه حجم موتور مورد استفاده برای خودرو بیش‌تر باشد مصرف سوخت مجاز آن نیز بیش‌تر خواهد بود.

عامل انسانی و شرایط اقلیمی موثر در افزایش مصرف سوخت

فرهنگ و شرایط ترافیکی حاکم در سطح معابر کشور، استفاده از قطعات و المان‌های نامناسب در خودرو همانند تایر غیر استاندارد، شرایط جغرافیایی خاص اغلب شهرهای بزرگ ایران از نظر ارتفاع از سطح دریا و دما و همچنین عدم توجه به نحوه کاربری خودرو مانند تعداد سرنشین و میزان بار مجاز آن سبب شده تا میزان مصرف واقعی سوخت کشور در مقایسه با میزان استاندارد مصرف سوخت خودروهای در حال تردد به مراتب بیش تر شود.

 

تدوین استاندارد مطابق با واقعیات

تدوین استاندارد ملی مصرف سوخت کشور با انجام تحقیقات میدانی و به‌دست آوردن معیار و الگوی متناسب با رانندگی حاکم بر خیابان‌ها و شرایط جاده ای ایران ضروری به نظر می رسد. این موضوع ضمن آن‌که جامعیت استاندارد مذکور را تقویت می کند، موجب ارایه نتایج قابل قبول به لحاظ پیش بینی مصرف سوخت در داخل کشور می‌شود. علاوه براین خودروسازان داخلی نیز شرایط و نحوه طراحی و کالیبره کردن سیستم‌های قوای محرکه خودرو را با شرایط واقعی تردد خودروها در کشور منطبق کرده و مصرف سوخت واقعی در داخل کشور را کاهش خواهند داد؛ به عبارت دیگر تطابق و بهینه کردن سیستم‌های قوای محرکه خودروهای تولیدی کشور براساس شرایط حرکتی منطبق بر الگوهای رانندگی کشورهای اروپایی لزوما به معنای کارکرد بهینه خودروها در شرایط رانندگی در جاده‌های کشور نبوده و ممکن است معرف تنها بخشی از این الگو باشد. نکته قابل توجه دیگر در این میان، اعداد در نظر گرفته شده به‌عنوان معیار مصرف سوخت در استاندارد ملی است که براساس آن، شاخص مصرف انرژی هر خودرو تعیین و برچسب انرژی آن برروی خودرو نصب می شود. باوجود مذاکرات  صورت گرفته خودروسازان با سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران وسازمان بهینه سازی مصرف سوخت کشور توافقی درخصوص معیارهای مصرف سوخت خودروها در کلاس‌های مختلف صورت نگرفته و اصرار تدوین کنندگان استاندارد مصرف سوخت بر ارایه معیارهای بسیار سخت‌گیرانه که دست یابی به آن‌ها با توجه به مشکلات پایه ای استاندارد 4241 و امکانات فعلی صنعت خودرو امکان پذیر نیست، سبب بروز چالش در این حوزه شده است.

الزام خودروسازان اروپایی به اعلام مصرف سوخت خودروها

هم اکنون در کشورهای اروپایی به عنوان بزرگ ترین تولیدکننده خودروهای سواری کوچک و کم مصرف و همچنین سرآمد در طرح های کنترل مصرف انرژی در جهان، مرجع مشخصی برای رتبه بندی مصرف انرژی ندارند و در این زمینه تقریبا به صورت سلیقه ای و براساس نیاز مشتری اقدام می کنند و استانداردهای تعریف شده، صرفا خودروسازان را ملزم به اعلام مصرف سوخت خودروی تولیدی برای اطلاع یافتن مصرف کننده نهایی می کند. از سویی دیگر در کشورهای اروپایی متوسط مصرف سوخت سبد کل محصولات تولیدی از دیدگاه مصرف انرژی مورد ارزیابی قرار می گیرد و صرف نظر از رتبه و معیار موجود، حرکت پیوسته به سمت مصرف سوخت کم‌تر و بهبود نسبی آن مورد نظر است.

اقدامات کاهنده مصرف سوخت

شرکت ایران خودرو درسال‌های اخیر با حذف تدریجی تولید خودروهای پرمصرف نظیر پژو روآ، گازسوز کردن خودروها و تغییر موتور خودروها به انواع کم مصرف سعی در اعمال استانداردهای مصرف سوخت در محصولات خود داشته است. نکته قابل توجه این است که با تغییر موتور XU7 با حجم موتور 1800 سی سی به موتور کم مصرف TU5 با حجم 1600 سی سی و کاهش مصرف سوخت، به دلیل تغییر حجم موتور و دسته بندی این موتور در استاندارد مصرف سوخت کشور در کلاس پایین‌تر، این کاهش نه تنها در استاندارد تعیین شده ارتقا نیافته بلکه در جدول رتبه بندی برچسب مصرف انرژی خودرو به رتبه پایین تری تنزل کرده است.

رتبه دهی در مصرف سوخت

به نظر می رسد تغییر نگرش در رتبه یندی مصرف سوخت از رد یا قبول(Acceptance) به صورت رتبه دهی  (Grading) ضروری است. این موضوع باید برای جامعه آماری مطابق با تابع نمودار توزیع نرمال منطبق بر متوسط مصرف سوخت بوده و70 درصد تولیدات در محدوده پذیرش آن قرار گیرد و معیار D رتبه بندی نشانگر وضعیت متوسط باشد. متاسفانه در تدوین استاندارد مصرف سوخت کشور این معیار به میزان 25 درصد در جهت سخت‌گیری بیش‌تر قرار گرفته است. بنابراین خودروسازان خارجی و واردکنندگان خودرو در ایران از پذیرش این استاندارد و نصب برچسب فعلی مصرف انرژی سرباز زده اند؛ برای مثال خودروهای مرسدس بنز و سوزوکی براساس استاندارد مصرف سوخت کشور در رتبه بسیار پایین G قرار می گیرند. از سوی دیگر سرعت تغییر در معیار پذیرش مصرف سوخت در کشور به منظور سخت‌گیری در اعمال این استاندارد بسیار بالا بوده و عملا از نظر سطح فناوری دست نیافتنی است و حتی در صورت دست‌یابی به فناوری مورد نظر با توجه به حجم سرمایه گذاری‌های مورد نیاز و عدم امکان مستهلک کردن هزینه‌ها در زمان کوتاه نیاز به بازنگری دارد. خاطرنشان می‌کند درحال حاضر در استاندارد در حال تدوین رتبه بندی مصرف سوخت خودروهای دوگانه سوز این موضوع مدنظر کمیته تدوین قرار گرفته و اجرایی شده است.

پروژه های ایران خودرو در زمینه کاهش مصرف سوخت

شرکت ایران خودرو به‌عنوان بزرگ‌ترین شرکت خودروسازی کشور و خاورمیانه، به منظور پیروی از سیاست‌های اصولی دولت در زمینه کاهش مصرف سوخت و آلایندگی خودروهای تولیدی، در بخش توسعه، طراحی، به روز آوری و ایجاد زیرساخت‌های تولیدی مجموعه‌های جدید موتور و قوای محرکه برای اجرای پروژه های مختلف اقدام به سرمایه گذاری بالغ بر 1760 میلیارد ریال کرده است. همچنین برای اجرای پروژه هایی در زمینه مجموعه قوای محرکه بیش از 1145 میلیارد ریال سرمایه گذاری کرده است. با اجرای این پروژه‌ها بسترهای لازم برای افزایش طراحی و تولید محصولات جدید به ویژه موتور دیزل ملی، موتور 1.4 لیتر از خانواده موتور ملی  (EF4)و همچنین موتور EF7 توربوشارژر فراهم خواهد شد.

همچنین با اجرای برنامه خروج تدریجی موتورهای قدیمی، تولید موتورهای کم مصرف EF7، EF4 و TU5مورد توجه قرار خواهد گرفت. شرکت ایران خودرو درنظر دارد تا سال 1393 ضمن تعمیق ساخت داخل، تیراژ تولید موتورهای کم مصرف EF7،EF4 و TU5 را تا یک میلیون دستگاه در سال افزایش دهد. در این راستا ضمن ارتقای سطح آلایندگی این موتورها به استانداردهای آلودگی یورو چهار و پنج با اجرای پروژه های ارتقای سطح فناوری، میانگین مصرف سوخت خودروهای تولیدی به حدود هفت لیتر در هر 100 کیلومتر خواهد رسید که دستاورد چشم گیری برای کشور و صنعت خودرو خواهد بود. همچنین برنامه توسعه سه کلاس موتور بنزینی و دو کلاس موتور دیزلی جدید برای پلاتفرم‌های جدید ایران خودرو و دست‌یابی به میانگین مصرف سوخت کم‌تر از پنج لیتر در 100 کیلومتر و استانداردهای آلودگی یورو پنج وشش از دیگر برنامه های شرکت ایران خودرو در چشم انداز سال 1395 است. در بخش گیربکس نیز توسعه گیربکس دستی شش سرعته جدید و دو گیربکس اتوماتیک بر روی پلاتفرم‌های جدید ایران خودرو پی‌گیری خواهد شد. علاوه براین فناوری هیبرید در دو بخش مایکرو هیبرید (سیستم Stop/Start) و مایلد هیبرید نیز با پیش‌بینی کاهش میزان مصرف سوخت تا حدود 20 درصد از اهداف شرکت ایران خودرو است.