پایگاه اطلاع‌رسانی گروه صنعتی ایران خودرو

ایکوپرس

شناسه خبر: ۱۱۵۶۳ یکشنبه ۱۲ خرداد ۱۳۹۲ - ۸:۴۳ تعداد بازدید: ۱۵۲۹ Print View

با نیما مصلح، معاون طراحی و توسعه محصولات جدید ایران خودرو – بخش نخست

در مرکز تحقیقات ایران‌خودرو چه می‌گذرد؟

شور و شوق خوانندگان جوان نشریه در مورد طراحی خودرو و سوالات پیرامون این موضوع وصف‌نشدنی است. بخشی از ایمیل‌ها و پیامک‌های دریافتی در این باره است و البته علاوه بر طراحی، همواره پرسش های بسیار دیگری نیز در مورد فعالیت های مرکز طراحی و توسعه محصولات جدید ایران‌خودرو از سوی آنان مطرح می‌شود.

در مرکز تحقیقات ایران‌خودرو چه می‌گذرد؟

دغدغه مخاطبان، ما را بر آن داشت تا گفت‌و‌گویی با معاون مدیرعامل ایران‌خودرو در طراحی و توسعه محصولات جدید داشته باشیم تا ضمن بازخوانی فعالیت های این بخش، پیام خوانندگان‌مان را نیز منتقل کنیم.

شور و شوق جوانان در حوزه طراحی خودرو علاوه بر این که برای ما جالب بود برای مدیر مرکز طراحی ایران‌خودرو هم جذاب به نظر می‌رسید. البته او توصیه ای برای جوانان علاقه مند به طراحی خودرو داشت: تحصیل در رشته طراحی صنعتی را به طور جدی دنبال کنید. او در گفته‌هایش تاکید کرد که طراحی خودرو فقط استایل نیست؛ طراحی، یک فرایند علمی است که نیاز به پژوهش‌های علمی و صد البته تحصیلات دانشگاهی دارد. دوست‌داران طراحی خودرو باید دانش لازم را فرا بگیرند و بعد از آن می توانند در طراحی صنعتی به طور حرفه‌ای وارد شوند.

اما در گفت و گوی خود سعی کرده ایم که علاوه بر این دغدغه، سایر موضوعات را نیز بگنجانیم؛ فعالیت های مرکز تحقیقات را با هم مرور کردیم، به همکاری با مرکز علمی و دانشگاهی پرداختیم و همچنین از مهم‌ترین دستاوردهای این مر کز در سال گذشته شنیدیم.

در بخش دیگری نیز به موضوع پلاتفرم پرداختیم. براساس سند استراتژی خودرو و چشم‌انداز ۱۴۰۴، دو پلاتفرم ملی برای ایران‌خودرو هدف‌گذاری شده است؛ موضوعی که نیما مصلح با ظرافت خاصی در مورد آن صحبت کرد و یادآور شد که باوجود تمامی مشکلات سال گذشته و محدودیت های شدید مالی هیچ‌گاه فعالیت های مرتبط با تحقیق و توسعه فراموش نشده و مدیر ارشد شرکت همواره توجه ویژه ای به فعالیت های تحقیقاتی دارد.

مرکز طراحی و توسعه محصولات جدید چه کار می‌کند؟

مرکز طراحی و توسعه محصولات جدید ایران‌خودرو بزرگ‌ترین مرکز برای تکوین و طراحی محصول در صنعت خودروسازی کشور است. این مرکز در سال 1375 تاسیس شده و در حال حاضر با 450 تا 500 نفر نیروی متخصص اقدامات لازم در توسعه و طراحی محصول را انجام می‌دهد. بیش‌تر کارهای ما طراحی محصولات جدید است و تغییرات محصولات موجود مربوط به مهندسی محصول است.

در کنار ما شرکت ایپکو قرار دارد که این شرکت نیز وظیفه توسعه قوای محرکه را دنبال می کند. ما نیز توسعه محصول نهایی را بر عهده داریم. در سال های گذشته پروژه هایی داشتیم که نهایی شدند، پروژه بزرگ رانا از جمله این اقدامات بود واین محصول به تولید انبوه رسید.همچنین توسعه برق و الکترونیک خودروی 206 بعد از مشکلاتی که در شرایط تحریم از جانب شرکت پژو ایجاد شد در برنامه های ما قرار گرفت و تولید آن را در کشور آغاز کردیم که این موضوع به عقیده من یک دستاورد مهم صنعتی محسوب می‌شود.

ما همچنین موضوعات توسعه‌ای را در صدر برنامه‌های خود قرار داده ایم، موتور دیزل، پروژه دنا و منبع دوم تامین مولتی پلکس و سامانه پرسرعت CAN از دیگر اقدامات ماست. پروژه پلاتفرم را با توجه به چشم‌انداز 1404 دنبال می کنیم که البته با توجه به شرایط اقتصادی شرکت نتوانستیم آن را به طور جدی عملیاتی کنیم، اما مقدمات آن فراهم است و همین که وضعیت شرکت از لحاظ تولید، فروش و درآمد به سطح پایداری برسد، حتما آن را پی‌]گیری و اجرایی خواهیم کرد.

این امر در حال حاضر متوقف شده است؟

به طور کامل متوقف نشده اما روند آن به دلیل کاهش تولید و محدودیت منابع مالی کمی کند شده است. طبیعی است که در چنین شرایطی منابع مالی باید به سمت تولید سوق داده شود. ابتدا باید توضیحی در مورد پلاتفرم ارایه دهم؛ پلاتفرم در واقع اجزایی از خودرو است که می توانیم با تغییر محدود در مدل های مختلف از آن استفاده کنیم، مانند کفی خودرو، موتور، گیربکس، سیستم فرمان،  محور و سیستم مولتی‌پلکس از اجزای پلاتفرم است حتی ما اسکلت صندلی را هم گاه از اجزای پلاتفرمی می دانیم که می توان با تغییر فوم و روکش، از آن استفاده کرد.

به طور کلی در پروژه پلاتفرم ایران‌خودرو، باید کفی مناسب را برای محصولات دیگر طراحی کنیم. یکی از خودروها، چهار در سدان معمولی است، مانند 405، سمند و پارس. خودروهای شاسی‌بلند، MPV یا ون چندمنظوره و وانت سمند از پروژه‌های دیگر ماست. ایکس‌پی‌‌یو پروژه ای است که برای سمند داریم که روی پلاتفرم سمند، پروژه وانت را توسعه داده ایم و واقعا دوستان ما نبوغ، خلاقیت و تجربه خود را در طراحی این محصول به نمایش گذاشته اند.

در واقع در پروژه پلاتفرم یک کفی را در نظر می‌گیریم و سپس بدنه های مختلف را استفاده می کنیم. شما تصور کنید که کار بدنه را انجام داده‌ایم، ولی باید نیاز به سرمایه‌گذاری را به حداقل برسانیم و طراحی و ساخت قطعات را به سازنده‌های ساپکو واگذار کنیم. سرمایه‌گذاری مربوط به داشبورد، تریینات خارجی، چراغ‌ها و خیلی از قطعات اصلا در دستور کار ایران‌خودرو نیست بلکه ایران‌خودرو این‌گونه اقدامات را پس از تعریف مشخصات فنی محصول، به سازندگان واگذار می کند تا آن‌ها فعالیت های مربوط به طراحی، توسعه و تولید را انجام دهند.

تکوین را نیز آن ها انجام می دهند؟

فرض ما این است که این اتفاق باید بیفتد، چون احتیاج به سرمایه‌گذاری گسترده ای دارد و توان مالی ما اجازه این امر را نخواهد داد. در مورد سمند، کفی را از 405 برداشتیم که با این اقدام یک گام در این پروژه جلو افتادیم. نیاز داریم که شرکت های بزرگ تامین‌کننده با توان مالی مطلوب روی محصول جدید سرمایه‌گذاری کرده، کارهای طراحی و ساخت نمونه را انجام بدهند و در نهایت با هماهنگی مرکز تحقیقات این محصول را عرضه کند.

در مورد یک‌سری قطعات که ذکر شد طراحی را شما انجام می‌دهید؟

خیر. ما در حقیقت اصول و مستندات طراحی اولیه را در اختیار شرکت سازنده قرار می دهیم. درخواست فنی را به شرکت می فرستیم، به عنوان مثال اعلام می کنیم که چراغ خودرو با چه مشخصات فنی طراحی شود و سایر جزییات وظیفه ما نیست. استانداردهای لازم و سایر مشخصات فنی آن مشخص است و سازنده با توجه به مشخصات داده شده ما، کارهای طراحی را انجام می دهد.

الان سازندگان ما از نظر مالی دچار مشکل هستند و کارهای توسعه‌ای برای آن‌ها اولویت نخواهد داشت. برای ما هم به لحاظ مالی زمان مناسبی برای کارهای بزرگ توسعه‌ای نیست، ولی تاکید می کنم که طراحی پلاتفرم برای ایران خودرو ضروری است و اگر تاخیری در این موضوع بیفتد در سال های آینده در بازار داخلی دچار مشکل می‌شویم و این کار را باید در اولویت قرار دهیم. تمام تلاش خود را در مرکز تحقیقات می کنیم تا مقدمات کار را فراهم کنیم.

امسال اجرایی خواهد شد؟

با شرایط مالی مناسب سعی می کنیم اجرایی شود.

امکانات و تجهیزات مرکز

مرکز تحقیقات چه امکانات خاص و ویژه‌ای دارد؟

ما در دو زمینه صاحب نظر هستیم، یکی مقوله طراحی است که معمولا فرایند آن از طرح اولیه شروع می شود؛ یعنی معاونت استراتژی ایران‌خودرو، یک درخواست رسمی برای طراحی محصول به ما می‌فرستد. ما نیز یک کانسپت یا ایده اولیه را آماده می کنیم تا در روندهای مشخص به طرح اولیه تبدیل شود. فرایند طراحی صنعتی، مراحل کانسپتی کار است که انجام می شود و در واقع مدلی از خودرو است.

 این مرحله چقدر طول می کشد؟

بستگی به کار دارد. در ایجاد سطوح طراحی ترجیح می دهیم از متخصصان خارج از کشور استفاده کنیم، چون کیفیت این سطوح بسیار مهم است و در صورت وجود مشکل، بعدها طراحی قالب دچار مشکل خواهد شد. این سطوح تبدیل به کار طراحی می شود، مانند گل‌گیر، سقف و سپر که با همکاری سازندگان شکل می گیرد، فرایند طراحی در یک جایی متوقف شده و سپس سراغ نمونه‌سازی می رویم.

ما یکی از مهم‌ترین مراکز نمونه‌سازی و تست خودرو را داریم. همچنین شش آزمایشگاه بسیار مجهز برای اجرای تست های خودرو داریم. البته یک‌سری تست‌ها را نمی توانیم انجام بدهیم، مانند تست تصادف که با توجه به هزینه های سرمایه‌گذاری، در حال حاضر برای ما توجیه ندارد که این مراکز را راه‌اندازی کنیم و ترجیح ‌می‌دهیم از خدمات پیمان‌کار استفاده کنیم.

اما آن دسته آزمون‌هایی که می توانیم انجام بدهیم با کیفیت قابل قبول در این مرکز انجام می شود که مورد تایید خیلی از مراجع است. ما در حال اخذ ایزو 17025 هستیم که این استاندارد قبلا وجود داشته اما به دلایلی تمدید نشده است.

به عبارت دیگر یکی از نقاط قوت ما در کنار دانش فنی لازم، آزمایشگاه های ماست. ما شش آزمایشگاه مجهز و فعال داریم. همچنین چند کارگاه داریم در دو زمینه کار می کنیم؛ نمونه‌سازی خودرو و قطعات. در زمینه نمونه‌سازی خودرو، کارگاه مونتاژ و بدنه‌سازی ازجمله امکانات است. کارهای مربوط به برق و الکترونیک هم در کارگاه‌های دیگری پی‌گیری می شود.

یک کارگاه یا آتلیه طراحی صنعتی هم داریم که از مراکز مجهز و عالی در ایران است و کارهای بسیار خوبی در آن انجام شده است. یکی از نکات مورد توجه این است که باید نیروهای خود را از لحاظ دانش طراحی به‌روز نگه داریم و یکی از زمینه های این امر، گردش مرتب پروژه هاست. البته بحث های دیگری از جمله خودروهای مفهومی را در مرکز داریم تا طراحان و مهندسان ما همواره درگیر کار طراحی و تکوین محصول باشند و دانش‌شان به‌روز باقی بماند.

 یعنی علاوه بر مواردی که از استراتژی به شما ابلاغ می شود همکاران شما در زمینه کانسپت فعال هستند.

 بله مدل هایی مانند دو پنجم و یک به یک را می‌سازند تا از این طریق در دانش روز نیز قرار بگیرند؛ البته یک‌سری مشکلات هم وجود دارد. ارتباط با دنیای خارج دچار محدودیت هایی است که امیدواریم این مشکلات تا حدی برطرف شوند تا این افراد بتوانند از نظر طراحی به‌روز بمانند و محصولاتی مطابق با سلیقه مصرف‌کننده طراحی کنند.

ما باید برای محصولات خود هویت ایجاد کنیم، مانند کاری که خودروسازان پیشرفته انجام می دهند. شما از چندصد متری می‌توانید خودروهایی مانند بنز و ب‌ام‌و را تشخیص دهید. انتظار نداریم که در کوتاه‌مدت این اتفاق روی دهد، اما باید به سمتی برویم که خودروهای ما دارای هویت و شخصیت باشند. این مرکز از سال 75 تاسیس شده ولی خودروسازان بزرگ مانند پژو و بنز بیش از 100 سال است که کار طراحی را دنبال می کنند. زمانی خودروهای کره‌ای دارای طراحی خوبی نبودند اما مصرف‌کنندگان صرفا به دلیل ارزانی، آن‌ها را می خریدند. الان این خودروها دارای طراحی خوبی هستند. یک نکته را نیز نباید فراموش کنیم؛ ما با امکانات محدود کارهایی می کنیم که آن‌ها با امکانات پیشرفته انجام می دهند.

نحوه طراحی و شکل‌گیری خودرو

فرایند طراحی و توسعه محصول به چه شکل است؟

نیازمندی های یک محصول را از ما درخواست می کنند؛ یعنی ما طراحی یک خودرو را بر اساس نیازهایی که از معاونت های استراتژی و فروش اعلام شده است دنبال می کنیم.

بعد چه مراحلی دنبال می شود؟

کار طراحی مطابق الگویی استاندارد به نام PDP یا «برنامه تکوین محصول» (Product Development Plan) انجام می شود. یعنی در حقیقت مشخصات مربوط به خودرو، تبیین شده و سپس در اجزا شکسته می شود. کل کار یک خودرو در زیرمجموعه ها شکسته می شود، سپس طراحی را انجام می دهیم و بعد از آن، کار صحه‌گذاری انجام شده و به محصول کامل تبدیل می شود.

و بعد محصول برای نمونه‌سازی فرستاده می شود؟

نمونه‌سازی در چند مرحله می تواند صورت بگیرد که بستگی به نوع پروژه دارد. در یک سری از خودروها سطح سیستم برای یک کاربرد یا برای یک پروژه مشخص ارزیابی می شود، یا این که طراح تصمیم می گیرد که طراحی در چه سطحی است. ما همچنین خودروهای VP را می سازیم که در این نوع، فرض بر این است که قطعات آن بر اساس مستنداتی است که تامین‌کنندگان بر اساس آخرین نسخه، نمونه‌سازی کرده‌اند. در VP، قطعات توسط سازندگان معتبر مطابق با مستندات معتبر آماده می شوند و خودروهای ما آماده است و کارهای مربوط به صحه‌گذاری، تصدیق محصول و آزمون‌ها به صورت کامل انجام می شود.

به صورت ساده چه زمانی به خط تولید سفارش‌گذاری می‌کنید؟

 به صورت هم‌زمان انجام می شود. درپروژه های درجه دو، فرایند صنعتی‌سازی و فرایند کیفی در MDP انجام می شود.

مثل سورن ELX سال؟

بله. ELX سال یا پروژه ایکس‌یو‌ام از پروژه هایی بود که سال گذشته آغاز شد.

پروژه موتور XUM را شما انجام دادید یا ایپکو؟

با همکاری شرکت ایپکو انجام دادیم.

پایلوت شما بودید؟

 پایلوت کار ما بودیم و همکار ما برای توسعه محصول، شرکت ایپکو یا همان مرکز تحقیقات موتور ایران‌خودرو بود. در واقع این کار یک پروژه مشترک بود. ما باید از ظرفیت های طراحی در داخل کشور استفاده کنیم. شرکت ایپکو در فرایند تولید موتور نه تنها در موقعیت ضعف نیست، بلکه ما آن را به عنوان یکی از مراکز معتبر طراحی موتور پذیرفته ایم و دارای پتانسیل های خوبی است، ضمن این‌که قرار نیست که ایپکو بهترین موتور دنیا را طراحی کند، بلکه قرار است در راستای نیازمندی‌های ایران خودرو کارهای توسعه‌ای انجام بدهد. اذعان داریم که شرکت ایپکو می تواند این کارها را انجام بدهد و می تواند در صورت نیاز، از منابع دانش ایران‌خودرو و خارج از کشور استفاده کند. موتور ایکس‌یو ام یک کار مشترک با مرکز تحقیقات موتور ایران‌خودرو بود که خوش‌بختانه پس از فراز و نشیب فراوان عملیاتی شد و در حال حاضر هم در پژو پارس سال تولیدی شده است.

 

ادامه دارد...